{"id":353,"date":"2025-09-15T12:47:36","date_gmt":"2025-09-15T10:47:36","guid":{"rendered":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/?p=353"},"modified":"2025-09-09T12:51:45","modified_gmt":"2025-09-09T10:51:45","slug":"jozef-bartoszko-patronem-skweru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/?p=353","title":{"rendered":"J\u00f3zef Bartoszko patronem skweru"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Skwer po\u0142o\u017cony w centrum Bia\u0142egostoku obok Alei Bluesa otrzyma\u0142 imi\u0119 J\u00f3zefa Bartoszki. W uroczysto\u015bci (1 wrze\u015bnia), podczas kt\u00f3rej ods\u0142oni\u0119to tablic\u0119 nadaj\u0105c\u0105 skwerowi nazw\u0119, uczestniczy\u0142 prezydent Tadeusz Truskolaski oraz go\u015b\u0107 szczeg\u00f3lny \u2013 wnuczka patrona.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>24 czerwca 2025 r. Rada Miasta Bia\u0142ystok podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 o nadaniu nazwy skwerowi, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 obok Alei Bluesa, imienia J\u00f3zefa Bartoszki.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u2013 Honorujemy zwyk\u0142ego, prostego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wykaza\u0142 si\u0119 niezwyk\u0142ym czynem. Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry w czerwcu 1941 r. uratowa\u0142 kilkunastu \u017byd\u00f3w z p\u0142on\u0105cej Wielkiej Synagogi i jest symbolem odwagi i cz\u0142owiecze\u0144stwa mieszka\u0144c\u00f3w Bia\u0142egostoku w obliczu wojennego terroru. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce dzi\u0119ki decyzji radnych Bia\u0142egostoku b\u0119dzie stale obecny w przestrzeni naszego miasta \u2013 powiedzia\u0142 prezydent Tadeusz Truskolaski.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Zgodnie z relacjami \u015bwiadk\u00f3w tamtych tragicznych wydarze\u0144 J\u00f3zef Bartoszko, przedwojenny dozorca Wielkiej Synagogi, otworzy\u0142 okno w tylnej \u015bcianie podpalonego przez hitlerowc\u00f3w budynku, umo\u017cliwiaj\u0105c ucieczk\u0119 co najmniej 19 osobom. Sam prze\u017cy\u0142 wojn\u0119 i po jej zako\u0144czeniu z\u0142o\u017cy\u0142 zeznania dotycz\u0105ce przebiegu tzw. \u201eczarnego pi\u0105tku\u201d w Bia\u0142ymstoku. Jego relacja znajduje si\u0119 w archiwum \u017bydowskiego Instytutu Historycznego.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u2013 Jestem przeszcz\u0119\u015bliwa, \u017ce m\u00f3j dziadek doczeka\u0142 tablicy na skwerze w sercu miasta. Tutaj, w pobli\u017cu stal jego dom. To wa\u017cny dzie\u0144 dla naszej rodziny. Nie ka\u017cdy cz\u0142owiek posiada tablic\u0119 w centrum miasta. W dodatku w miejscu, gdzie w latach 30. i na pocz\u0105tku 40. mieszka\u0142, praktycznie na swoim podw\u00f3rku. Dla mnie to zaszczyt \u2013 m\u00f3wi\u0142a Marta Wo\u0142kowycka, wnuczka J\u00f3zefa Bartoszki.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>W czerwcu 1941 r. do Bia\u0142egostoku wkroczyli Niemcy. 27 czerwca 1941 r. do Wielkiej Synagogi w Bia\u0142ymstoku wp\u0119dzono kilkuset \u017byd\u00f3w. Specjalne komando Einsatzgruppen zaryglowa\u0142o \u015bwi\u0105tyni\u0119 i j\u0105 podpali\u0142o. Istnieje kilka wersji tego wydarzenia. Jedna z nich m\u00f3wi, \u017ce Sowieci magazynowali w niej beczki z paliwem, st\u0105d tak \u0142atwo by\u0142o o po\u017car. Wersja druga podnosi, \u017ce Niemcy przygotowali swoj\u0105 \u201eoperacj\u0119\u201d wnosz\u0105c wcze\u015bniej do \u015bwi\u0105tyni kilkana\u015bcie beczek z benzyn\u0105. I w\u00f3wczas J\u00f3zef Bartoszko, ryzykuj\u0105c \u017cyciem swoim i ca\u0142ej rodziny, zdo\u0142a\u0142 otworzy\u0107 tylne okienko, przez kt\u00f3re wydosta\u0142o si\u0119 kilkunastu \u017byd\u00f3w. Po spaleniu Wielkiej Synagogi rodzina Bartoszko zamieszka\u0142a przy ulicy Malinowskiego 34. J\u00f3zef Bartoszko pochowany zosta\u0142 na cmentarzu farnym w Bia\u0142ymstoku. Tu\u017c obok spoczywa jego ma\u0142\u017conka Julianna oraz syn J\u00f3zef.<\/p>\n\n\n\n<p>Anna Kowalska<\/p>\n\n\n\n<p>zr\u00f3d\u0142o:<a href=\"https:\/\/www.bialystok.pl\/pl\/wiadomosci\/aktualnosci\/jozef-bartoszko-patronem-skweru.html\">https:\/\/www.bialystok.pl\/pl\/wiadomosci\/aktualnosci\/jozef-bartoszko-patronem-skweru.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Skwer po\u0142o\u017cony w centrum Bia\u0142egostoku obok Alei Bluesa otrzyma\u0142 imi\u0119 J\u00f3zefa Bartoszki. W uroczysto\u015bci (1 wrze\u015bnia), podczas kt\u00f3rej ods\u0142oni\u0119to tablic\u0119 nadaj\u0105c\u0105 skwerowi nazw\u0119, uczestniczy\u0142 prezydent Tadeusz Truskolaski oraz go\u015b\u0107 szczeg\u00f3lny \u2013 wnuczka patrona.&nbsp; 24 czerwca 2025 r. Rada Miasta Bia\u0142ystok podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 o nadaniu nazwy skwerowi, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 obok Alei Bluesa, imienia J\u00f3zefa Bartoszki&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":354,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-353","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/353","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=353"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/353\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":355,"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/353\/revisions\/355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aktywnybialystok.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}